Tekstil ve Moda Sitesi

Akrilik Nedir

Tanımı ve Özellikleri

İpeğin Yolculuğu

Kozadan İpliğe

Polyester Nedir

Yapayın Doğallığı

Haşıl Nedir

Dokumanın Düzgün Bir Şekilde Yapılması için Çözgü İplikleri Haşıl Makinesinden Geçirilir 
Haşıllamanın Tanımı ve Amacı 
Dokumada kullanılacak olan çözgü ipliklerine mukavemetlerini artırmak amacı ile haşıllama işlemi uygulanır. Haşıl işlemi; özellikle tek kat çözgü ipliklerinin ve puntasız bükümsüz filament ipliklerinin dokuma esnasında etkileneceği mekanik sürtünmelere karşı dayanıklılığının artırılmasıdır. Çözgü ipliklerine dokumadaki darbeli ve gerilimli çalışmaya dayanabilecek şekilde mukavemet kazandırmak, dokumadaki çalışma sırasındaki yan yana hareket eden ipliklerin birbirlerine dolaşmamalarını ve elektriklenmeyi en aza indirmek için dokumada çalışma kolaylığını sağlama açısından düzgün bir çözgü iplik gövdesi elde etmeye haşıllama, bu özellikleri sağlayan sıvıya haşıl denir. Söz konusu işlemin yapıldığı tekstil makinesine ise haşıl makinesi denir. Haşıllama farklı bir tanımla çözgü ipliklerinin yapıştırıcı özelliği bulunan viskoz sıvı içerisinden geçirilerek fiziksel ve kimyasal özelliklerini iyileştirmek veya korumak amacıyla koruyucu bir polimerik film ile kaplanması işlemidir. Çözgü ipliklerinin sürtünme ve gerilim kuvvetlerine dokuma işlemi sırasında mukavemet kazandırmak amacı ile yapılan haşıl işlemi, iplik yüzeyinin haşıl adı verilen madde ile kaplanarak sürtünmeyi en aza indirmeyi sağlayarak olabilecek ipliğin fiziksel ve yapısal olarak etkilenmemesine dayanan dokuma hazırlık işlemidir. Haşıllama işlemi çözgü hazırlama işleminden sonra, haşıl makinelerinde yapılır. Seri çözgü makinelerinde hazırlanmış leventler haşıl makinelerinde aynı anda haşıl ve birleştirme işlemine maruz kalır. 

Haşıllama işlemi aynı zamanda ipliklerin kimyasal özelliklerinin korunmasına yardımcı olur. İpliklerin üzerindeki elyaf uçlarının iplik üzerinde kalmasına sebep olarak lif döküntülerini de azaltmaktadır. 

Haşıllama işleminin amaçları: 
Haşıllamanın esas amacı dokuma işleminin yapılması sırasında çözgü kopuşlarını ortadan kaldırmak veya en aza indirmektir. Diğer amaçları ise:
- Çözgü ipliğine mukavemet kazandırmak, 
- Çözgü ipliğine elastikiyet kazandırmak,
- Çözgü ipliğine kayganlık kazandırmak,
- Statik elektriklenmeyi önlemek.
- Çözgü ipliğinin yüzeyindeki lifleri iplik gövdesine yapıştırmak,
- Çözgü ipliğinde düzgün ve esnek bir film tabakası oluşturmak,
- Çözgü ipliği cinsine göre gereken nemi ipliğe kazandırmak,
- Dokuma sırasında ipliklerin birbirlerine sürtünerek pamuklaşmasını önlemek,
- İmal edilecek olan kumaşın cinsine göre; çözgü makinesinde çözgüsü yapılan çözgü leventlerinin birleştirilerek tek bir levent hâline getirmek,
- Çözgü ipliklerini dokuma levendine optimum ve eşit gerginlikte sarmak,
- Dokuma makinesinin randımanını ve kumaş kalitesini artırmak için çözgü ipliğinin özelliklerini iyileştirmek gibi nedenlerle haşıl işlemi çözgü ipliklerine uygulanır.

Kumaş dokunması tamamlandıktan sonra, daha sonra uygulanacak olan işlemlerin (boyama vb) düzgün yapılması için haşılların yıkama vb. yöntemlerle uzaklaştırılması (haşıl sökme) gerekir.

Kanaviçe Nedir

Gül Desenli Kanaviçe İşlemeli Kumaş
Kanaviçe, el işleri için kullanılan seyrek dokunmuş keten bezi ve onun üzerine yapılmış olan işlemelere verilen addır. Çarpı işi’de denilen kanaviçe, kare desenli, kumaş üzerine çapraz işlemelerle, bir modele göre yapılan elişidir. Etamin işine benzer. Aynen onun gibi renkli küçük çarpılardan desenler oluşturma şeklindedir. Etaminden farkı, kanaviçenin düz kumaş üzerine işlenmesidir. Kumaş üzerine öncelikle kaneve adı verilen özel dokunmuş bir kumaş tutturulur. Sonra renkli ipliklerle kanave referans olarak alınarak desen işlenir. Desenin işlenmesi bittikten sonra kanave asıl kumaş üzerinden ip ip çekilerek işlenmiş desenle kumaş arasından temizlenerek kanaviçe elde edilir. Batı kültüründeki goblene benzer, ancak ondan daha kalın iplerle ve daha ayrıntısızdır.

Bambu Kumaşlar

Bambu Elyafı Kullanılarak Üretilen Antibakteriyel Çoraplar
Pandaların başlıca gıda kaynağı olan bambulardan, tekstil sektöründe de yararlanılmaktadır. Bambu kumaşlar, bambu ağacından elde edilen liflerden yapılır. Bambu kullanılarak antibakteriyel kumaşlar üretilmektedir. Tekstilde başlıca: erkek - bayan iç ve dış giyim, çorap, battaniye, havlu, tıbbi giyim, yatak çarşafları, nevresim, perde, gıda ambalajları gibi giderek artan bir kullanım alanlarına sahiptir. Sadece sağlıklı bir tekstil hammaddesi olmayıp, pek çok başka istenen özelliklere sahip olmasıyla; bambu, tekstil sektörününde aranılan bir hammadde kaynağı olmuştur. Pek çok bakımdan pamuktan daha iyi özelliklere sahiptir.

Genel olarak bambu ipliğinin avantajlarından bahsedecek olursak; 
- Bünyesindeki ‘Bambu kun’ isimli antibakteriyel madde içeriğinden, doğal antibakteriyal özelliklidir ve bu özelliği birçok defa yıkandıktan sonra bile korumaktadır, 
- Doğal antibakteriyal olma özelliği nedeniyle deride alerjik oluşumlara yol açmaz, 
- Bambudan imal edilen lifler yüksek elastikiyete sahiptir,
- Kaşmir ve ipek tuşesine en yakın yumuşaklık hissini sunması,
- Serinlik hissi vermesi ve hafif oluşu,
- Vücutta oluşan nemi anında emmesi ve terletmemesi,
- Pamuğa göre çok yumuşak bir kumaş olması,
- Boyayı iyi derece emme özelliğine sahip olması,
- Hava geçirgenliği sayesinde bedenin nefes alması,
- Çok ince olmasına rağmen yıpranmaya dayanıklı olması,
- Parlak görünümü nedeniyle merserizasyon gerektirmemesi, 
- Ultraviyole (UV) ışıkları kırmak gibi özellikleri vardır.

Kompozit Malzemeler Nedir

Aramid ve Cam Elyaf ile Dokunmuş Tekstil Kompozit Malzeme
Kompozit malzemeler veya kompozitler, makroskobik (cisimlerin ve işlemlerin gözlemlenebilir ve ölçülebilir olması, birbiri içerisinde çözünmeyecek şekilde birleştirilmesi) olarak birbirinden ayrı iki ya da daha fazla malzemenin bir araya getirilmesi ile imal edilen yeni ve kullanışlı üçüncü bir malzeme türüdür.

Kompozit esas olarak karışım manasına gelmesine rağmen çözünen ve çözen bileşenlere sahip değildir ve bu birbiri içinde çözünmeme özellikleri nedeniyle alaşımlardan ayrılır. Kompoziti oluşturan bileşenler arasında, kimyasal bir etkileşim yoktur ve atom alışverişi bulunmaz.

Her kompozitte genellikle iki tip madde vardır; kompozit malzemeler, matris ismi verilen bir ana malzeme ve takviye elemanı ismi verilen daha mukavim bir malzemeden oluşturulur. Amaç ise bileşenlerde tek başına iken mevcut olmayan bazı özelliklerin (hafiflik, dayanım, esneklik, mukavemet, sıcaklığa bağlı davranışlar, iletkenlik vb) geliştirilmesi ve biraraya getirilmesidir. 

Bu malzemeler birbirlerinden farklı fiziksel özelliklere sahiplerdir, ve bir araya getirilmeleri ile oluşan kompozit malzeme her ikisinden farklı özelliklere kavuşur. Genel olarak takviye malzemesi taşıyıcı görev üstlenir ve etrafında bulunan matris faz ise onu bir arada tutmaya ve desteklemeye yarar. Matris bütünleştiren malzeme anlamlarına gelmekte olup, katıştırıldığı malzemeyi kenetleyip dayanımını artırmaktadır. 

İnsanoğlu, ilk çağlardan beri kırılgan malzemelerin içine bitkisel veya hayvansal lifler koyarak kırılganlık özelliğini gidermeye çalışmıştır. Bu konuda en iyi örnek kerpiçtir. Kerpiç üretiminde, killi çamur içine katılan saman, sarmaşık dalları gibi sap ve lifler kerpicin mukavemetini artırmaktadır. Çamur ve samanın karıştırılması ile oluşturulan bu malzeme oldukça eskiden beri bilinen belki de insanlık tarihinin en eski yapı malzemesidir. Günümüzde en çok kullanılan kompozitlerden biri betondur. Çimento ve kumdan meydana gelen malzeme matris çelik çubuklar ile desteklenir. 

Tekstilde ise cam elyafı kompozit tekstillere iyi bir örnektir, polyester elyafı ve cam lifleri ile meydana getirilir. Tekstil kompozitleri matris malzemesi ile tekstil takviye malzemesi olarak elyafın, ipliğin veya kumaşın makro boyutta birleşimi ile elde edilen kompozit yapılar olarak tanımlanabilir. Tekstilde anorganik ve organik elyafların (fiberglas, karbon, aramid, polietilen, polipropilen vb) kullanıldığı kompozit malzemeler üretilmektedir.

Metal Örgü Kumaşlar

Çelik Örgü Kumaşlar Özel Kullanımlar için Üretilirler
Metal örgü kumaşlar, kumaş yapısı oluşturulurken; klasik tekstil lifleri (pamuk, yün, ipek, polyester vb) yerine: paslanmaz çelik, bakır tel, pirinç tel, nikel tel veya diğer alaşım metallerden elde edilen örgü ipliği gibi kullanılmaya müsait metal tellerin yuvarlak örme makinesinde klasik örme yüzeyler gibi örülerek metal yüzeyli kumaş yapısı elde edilmesiyle üretilirler. 
Metal Örme Yüzeyler İstenilen Uzunlukta Üretilebilir
Bu teller birbirine tekstil örme yapısıyla bağlanarak ve bu bağlanmanın sonsuz bir şekilde tekrarlanmasıyla, kesintisiz bir kumaş yüzeyi oluşturulur. Metal (çelik) hammaddeli örgü kumaşlarda kullanılan teller, yuvarlak kesitli olabildiği gibi düz veya farklı kesit yapılarına sahip olabilirler. Metal örme kumaş üretiminde kullanılan teller, kumaştan beklenen özelliklere göre istenen incelikte üretilirler.

Metal örgü kumaşlar; mükemmel aşınma dayanımı, uzun ömürlü malzeme ve kalıcılık, aşırı sıcaklıklara dayanım, yüksek korozyon ve pas dayanımı, aşırı derecede asidik ve bazik ortamlara karşı yüksek direnç gibi özelliklere sahiptir, bu özellikleri nedeniyle geniş bir uygulama yelpazesine sahiptir ve değişik amaçlar için üretilirler ve kullanılırlar.
Çoklu Yapılı Paslanmaz Çelikten İmal Edilen Örme Kumaş
Metal örme kumaşlar mono-filament (tek lif) veya multi-filament (çoklu lif) kullanılarak üretilir. Monofilament yapıdaki örgü kumaşlar daha basit yapıda ve ekonomiktir. Multifilament yapı ile üretilen kumaşlar ise ağır şartlara dayanım için özel olarak üretilir ve yüksek mukavemet değerine sahip oldukları için özel alanlarda kullanılırlar.

Haftalık En Çok Okunanlar