Tekstil ve Moda Sitesi

Asetat Nedir

Asetat Kumaşlar
Asetat rayonu ya da asetat ipeği olarakta adlandırılır, tekstilde kullanılan rejenere (suni) bir lif çeşididir. Selülozik kökenlidir, üretimi için odun hamuru, pamuk linteri veya artıkları kullanılır. Filament iplik hâlinde üretilenler; abiye giysilik kumaşlar, pelüş, kadife, dekorasyon amaçlı kumaşlar, kürk ve manto için astarlık kumaşların yapımında kullanılır. Kesikli liflerden eğrilen iplikleri; fantezi iplikler, elbiselik kumaşlar, takım elbiselik ve mantoluk kumaşların üretiminde kullanılır. 

Asetat Elde Edilmesi
Önceden sodyum hidroksit (NaOH) ile işlem görmüş olan odun hamuru, sodyum hipoklorit (NaClO) ile ağartılır ve kurutulur. Kurutulmuş selüloz ham maddesi, asetik asit içinde ıslatılarak şişirilir. Bu işlemde katalizör olarak sülfirik asitle beraber çinko klororür de kullanılır. Şişirilmiş selüloza asetik anhidrit eklenerek asetilasyon işlemi gerçekleştirilir. Bu reaksiyon ekzotermik (dışarıya ısı verebilen) olduğundan karışımın dıştan soğutulması gereklidir. 6-7 saat sonra selüloz tamamen esterleşerek jelatinimsi viskoz hâle dönüşür. Viskoz sıvı % 50’lik asetik asit çözeltisi ilave edilerek kısmen hidroliz edilir. Hidrolizin derecesi karışımdaki asetat yüzdesi ile belirlenir. Asetat yüzdesi % 45-55 olduğunda primer asetat, sekonder asetat veya 2,5 asetat denilen bileşiğe dönüşmüş olur. Elde edilen sekonder asetat su dolu kaba dökülür ve beyaz toz hâlinde çöktürülür. Süzülür, yıkanır ve kurutulur. Sekonder asetat ağırlığının üç katı asetonda çözündürülür. Çözünme 24 saat sonra tamamlanarak lif çekimine hazır duruma gelinir. Önce çözelti vakumlanır ve süzülür. Kuru çekim yöntemi ile filament haline getirilir. Sekonder asetat ayrıca 230 C'ye kadar ısıtılıp eritilerek yumuşak çekim yöntemi ile de filament halinde çekilebilir. Dayanıklılığını artırmak için germe çekme işlemi uygulanır ve bobine sarılır.

Asetat Elyafının Kimyasal Özellikleri
Leke çıkarmada kullanılan asitlerden etkilenmezler. Konsantre kuvvetli asitler ise elyafı parçalar. Sulu bazların etkisi azdır. Kuvvetli bazlardan zarar görürler. Organik çözücülerden etkilenmezler. Tavsiye edilen konsantrasyonlarda ağartıcıların kullanımından zarar görmezler. Küfe karşı dirençlidirler, fakat solmalara neden olabilir. Güvelere ve böceklere karşı dayanıklıdırlar. Asetat güneş ışığında uzun süre kaldığında zayıflar. Islanınca lifte şişme ve çekme olmaz. Çok çabuk kurur. Islakken çekme dayanımı azalır. Asetat, pamuk boyar maddeleri ve özel boyalar ile boyanır.

Asetat Elyafının Fiziksel Yapı Ve Özellikleri
Asetat pürüzsüz bir yüzeye sahiptir ve boyuna çizgileri viskoz rayonundan daha seyrektir. Mikroskop altındaki görünümünde loblu bir kesiti vardır. Genelde sınırsız uzunlukta filament hâlindedir. Kullanım yerine göre istenilen uzunlukta ştapel hâlinde kesilebilir. Genelde ince numaralarda 1-5 dtex arasında üretilebilirler. Özel olarak matlaştırılmamış ise şeffaf renktedir. Üretildiklerinde parlak olup kullanım amacına göre matlaştırılabilirler. Parlak, yarı parlak veya mat hâlde olabilir. Yaş iken mukavemet düşer. Yaş halde mukavemette % 30 düşme olur. Uzama elastikiyeti çok yüksek değildir. % 25-30 arasında bozulmadan uzayabilirler. Rezilyans özelliği orta derecededir, yaylanma özelliği naylondan düşük, pamuktan yüksektir. % 6,5 oranında nem alabilir. Ütüleme sıcaklığı, 160 C'dir, düşük ısılarda ütülenmelidir. Statik elektriklenme derecesi düşüktür. Pilling özelliği yoktur boncuklanmaz. Yoğunluğu 1,31 g/cm³, civarındadır. Pamuk ve polyesterden düşük akrilik ve naylondan yüksek yoğunluk değerine sahiptirler.

7 yorum:

Rezilyans:Belirli bir süre yük altında kalan bir tekstil elyafının, yükün kalkmasıyla yeniden eski şeklini alabilme özelliğidir.

asetat doğal bir olmayıp sonradan kimyasal işlemler ile elde edilen bir lif kaynağı çünkü nüfusu geometrik hızla artan bir dünyada doğal lif arzı talebi karşılamaktan çok uzak

Asetik asidin tuzu veya esteri, saydam: Demir asetat. Etil asetat. Asetat genellikle sulu çözeltiler içinde bulunan negatif iyon ya da anyon. Kimyasal formülü C2H3O2-,CH3CO2- veya CH3COO- şeklinde ifade edilir. Asetik asidin tuzu veya esteridir. Sanayide yılda 5 milyar kilogram asetik asit asetat üretiminde kullanılır. Doğada, asetat sentez için en yaygın yapı taşıdır. Örneğin, yağ asitleri büyüyen yağ asidi için asetat iki karbon atomu bağlanarak üretilir.

asetat bir selüloz tuzu olan asetat selülozu olarak tanımlanmış, selüloz karışımı içermektedir. asetat termoplastik özellik göstermektedir ve ısıyla beraber bir basınç uygulandığında şeklini muhafaza edebilir. asetat elyafı çok iyi bir şekil koruma özelliği gösterir.

asetata kuru temizleme yapılmalıdır, düşük sürtünme dayanımına sahip olan lif, fular, eşarp, brokar, tafta ve astar gibi kumaşlarda kullanılır

Asetat ürünler deforme olmamaları için santrifüjlü makinede yıkanmamalıdırlar. Dokunuşları oldukça yumuşaktır ve renk dayanıklılıkları yüksektir. Nem emme özellikleri düşüktür, kolay yanabilir ve statik elektrik taşırlar.

Diğer rejenere lifler ve selüloz ısı karşısında non termoplatik özellik gösterirken asetat neden termoplatik özellik gösterir?

Haftalık En Çok Okunanlar